Het verhaal van Sander.
Sander had al een poos het idee dat hij hulp nodig had en die zocht
hij in eerste instantie in het gewone circuit. Zo’n jaar of vier
bezocht hij therapeuten, die hem helaas niet konden helpen. ‘Ik was ook
niet eerlijk tegen hen’, verklaart hij zelf. ‘Ik durfde hen niet het
hele verhaal te vertellen, bang als ik was dat ze het niet zouden
begrijpen.’ Soms zeiden de therapeuten ook tegen hem: ‘Waar maak je je
druk over? Zoals jij leeft, doen er zoveel.’
‘Omdat de therapeuten geen ervaringsdeskundigen zijn, kon ik ze
gemakkelijk een rad voor de ogen draaien. Ze kenden de trucs niet.’
zegt Sander.
Helemaal ten einde raad kwam hij bij de SLAA terecht. Die mensen,
zelf allemaal verslaafd, kon hij niet voor de gek houden. Als
ervaringsdeskundigen kenden ze alle trucs. In de gespreksgroep van de
SLAA kan ieder zijn verhaal vertellen, zonder dat iemand het gek vindt.
Iedereen luistert, niemand oordeelt of geeft advies. In het begin dacht
Sander dat anderen er erger aan toe waren dan hij. Maar dat kwam omdat
hijzelf nog dingen achter hield. Zelfs in deze groep duurde het nog
maanden voordat hij zijn hele verhaal eerlijk durfde te vertellen.
Hij voelde zich thuis bij de groep van de SLAA, omdat niemand iets van
hem hoefde. Het was ongelooflijk voor hem op zo’n bijeenkomst te komen
en iemand te horen vertellen, wat hij nog nooit aan iemand had durven
zeggen.
Dit helemaal eerlijk zijn over de toestand waarin je je bevindt, is
de eerste stap. Dit is vooral bij deze verslaving niet makkelijk. Een
alcoholist weet dat hij geen druppel alcohol meer moet drinken, want
anders vervalt hij weer in het oude gedrag. Maar wat is dat bij deze
verslaving? Om te ontdekken wat je eigen persoonlijke ‘bottom line’ is,
moet je heel eerlijk zijn tegenover jezelf, en het probleem ook eerlijk
benoemen. De verslaving is een manifestatie van het probleem en het
probleem is een spirituele ziekte, ontdekte Sander.
Het programma van de AA voorziet in twaalf stappen die wel is waar
niet een volledige genezing tot gevolg hebben, maar wel een zodanige
gedragsverandering dat de verslaving geen macht meer heeft over de
verslaafde. In de Nederlandse SLAA groep waar Sander de gemeenschap en
de steun gevonden had, die hij zo nodig had, merkte hij na een poosje
dat de meesten niet verder kwamen dan het delen van hun verhaal, de
stap dus van het besef van machteloosheid en de erkenning van het
probleem. Maar dat er geen verdere stappen naar een herstel waren.
Na enig zoeken op internet vond hij dat bij SLAA groepen in de VS
mensen wel verder kwamen. Deze ontdekking bracht hem ertoe naar Amerika
te gaan om te leren wat hun geheim was. Sander bleef enige weken in de
VS en vond een sponsor. Dit is in het taalgebruik van de AA iemand, een
ervaringsdeskundige, die je op jouw verzoek helpt om door de 12 stappen
te gaan. Hij volgde een AA ‘back to basics’ programma, waarin hij
leerde dat de 12 stappen in vier groepen in te delen zijn. De eerste
drie hebben te maken met overgave. Het besef dat je een probleem hebt
en dat je er zelf niet uitkomt, overgave aan een macht hoger en groter
dan jezelf. De volgende drie rangschikt hij onder het hoofdje ‘delen’.
Je maakt een morele inventaris op en erkent tegenover God, tegenover
jezelf en tegenover een ander mens de precieze aard van je misstappen.
De derde groep heeft te maken met restitutie, het zo mogelijk dingen
goed maken bij mensen die je schade berokkend hebt en God vragen je
tekortkomingen weg te nemen. Stap 9, die van de restitutie, is de
moeilijkste, zegt Sander. Hij heeft er vaak zeer tegenop gezien, maar
als hij het gedaan heeft, valt het altijd mee. Mensen zijn er vaak blij
mee en voor hemzelf is het altijd een bevrijding. De laatste drie
stappen hebben te maken met het vinden van richting in je leven door
gebed en meditatie,en door te proberen anderen te helpen; een
spiritueel ontwaken.
Sander was niet gelovig toen hij aan deze zoektocht begon. Maar
gaandeweg drong het besef door dat hij een hogere macht nodig had om
zijn verslaving de baas te kunnen. Zijn sponsor vroeg hem of hij bereid
was die hogere macht te gaan zoeken. Die bereidheid was genoeg om
verder te gaan met de stappen. En door die stappen te doorlopen, zegt
Sander, is hij God gaan ervaren. Hij gelooft dat God hem de kracht
geeft bepaalde gezonde keuzes te maken. Dat wil niet zeggen dat de
verslaving geheel verdwenen is: hij zal altijd gevoelig blijven voor
verleidingen. Maar met de hulp van God kan hij per dag
‘nuchter’blijven.
Na terugkomst heeft hij de ervaringen uit de VS gedeeld met de SLAA
in Nederland, wat de groepen hier een nieuwe impuls heeft gegeven. Dat
doorgeven, de essentie van stap 12, is essentieel. Dat moet je altijd
blijven doen, evenals de stappen ervoor: die van het kritisch
zelfonderzoek en de dagelijkse stille tijd. Dit is daarom belangrijk
omdat je nooit mag vergeten dat je een zwakke plek hebt. ‘Zodra ik dat
vergeet en de stappen 10 tot en met 12 niet meer doe’, zegt Sander,
‘komt de obsessie terug. Ik moet dan onmiddellijk iemand bellen en dit
eerlijk opbiechten. En die persoon zal dan zeker aan me vragen: “Hoe
staat het met je spirituele conditie?” De kern van het programma is
eigenlijk een verandering van hart. Ik zoek naar eerlijkheid, probeer
het juiste te doen, probeer geestelijk te groeien en anderen te helpen.
Ik had dat nooit van mezelf kunnen denken. Ik ben een ander mens
geworden.’
Sander is kortgeleden getrouwd en de trotse vader van een twee maanden oud dochtertje.
Bron: Initiatives of Change........................................................................................................................................................................